Czy wiesz, że zgodnie z danymi opublikowanym przez Główny Urząd Statystyczny w 2022 roku współczynnik rozwodów w Polsce w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców wynosił 15.9. Najczęstszą przyczyną rozwodu jest niezgodność charakterów małżonków (46,3% przypadków) oraz niedochowanie wierności małżeńskiej (20,6 %). Relatywnie częstą przyczyną jest również nadużywanie alkoholu (14,1%). Z dekady na dekadę zwiększa się w Polsce liczba rozwodów.
W świetle popularyzacji rozwiązania małżeństwa poprzez rozwód poniżej przedstawiam CI przewodnik, który pozwoli zapoznać się z podstawową wiedzą dotyczącą możliwości rozwiązania małżeństwa.
I. Rozwiązanie małżeństwa wyłącznie w wyroku rozwodowym
Jak zapewne wiesz, w polskim ustawodawstwie wyłącznym organem orzekającym o rozwiązaniu małżeństwa poprzez rozwód jest sąd. W Polsce brak jest regulacji umożliwiającej sformalizowanie rozstania małżonków poprzez zawarcie umowy u notariusza czy ugody przed mediatorem. Wprawdzie strony mają możliwość zgłoszenia zgodnych wniosków, ale zawsze musi się to odbyć przed sądem i zawsze zostanie wydany w tym przedmiocie wyrok sądowy.
II. Przesłanki rozwodu
Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Celem uznania, iż doszło do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia niezbędne jest ustanie więzi między małżonkami w trzech aspektach: gospodarczym, fizycznym i duchowym. Więź duchowa to nic innego jak więź uczuciowa, psychiczna i emocjonalna. Z kolei więź fizyczna dotyczy sfery intymnej, cielesnej i seksualnej. Odnosząc się natomiast do więzi gospodarczej to prowadzenie przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego. Ustanie wszystkich trzech więzi między małżonkami skutkować może orzeczeniem rozwodu.
III. Elementy wyroku rozwodowego
Wyrok rozwodowy składa się z kilku obligatoryjnych elementów, które muszą się w nim znaleźć. Przede wszystkim sąd wskazuje czy do rozwiązania małżeństwa poprzez rozwód doszło z winy któregoś z małżonków. Jeśli strony posiadają małoletnie dzieci sąd rozstrzygnie o władzy rodzicielskiej i rencie alimentacyjnej na rzecz dzieci. W razie braku porozumienia stron sąd orzeka również o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Jeśli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie sąd orzeka również o sposobie korzystania z mieszkania. Odstępuje od orzekania w tym zakresie na wniosek stron. Na zgodny wniosek stron sąd może dokonać również podziału majątku wspólnego.
IV. Właściwość sądu
Sądem wyłącznie właściwym do rozpoznania sprawy rozwodowej jest sąd okręgowy. Jeśli w Twoim mieście nie ma sądu okręgowego najprostszym sposobem na sprawdzenie który sąd jest właściwy dla Twojej sprawy jest wejście na stronę internetową sądu rejonowego znajdującego się w Twoim mieście (bądź najbliżej twojego miasta) i kliknięcie w zakładkę „jednostka nadrzędna”. Znajdziesz tam informację o właściwym dla Twojej sprawy sądzie okręgowym.
V. Opłata sądowa
Pozew o rozwód podlega opłacie sądowej, która wynosi 600 zł. Gdy sprawa zakończy się wyrokiem bez orzekania o winie, wówczas zwracana jest połowa wniesionej opłaty. W konsekwencji opłata sądowa wynosić będzie 300 zł. Co do zasady sąd w wyroku rozwodowym kosztami postępowania obciąża obie strony, zatem strona wytaczająca powództwo otrzyma zwrot kwoty 150 zł od współmałżonka. Z obiektywnych przyczyn na wniosek strony, sąd może odstąpić od obciążenia jej opłatą sądową. Pamiętaj, jeśli nie posiadasz środków na uiszczenie opłaty sądowej od pozwu rozwodowego, zawsze możesz złożyć wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej wraz z oświadczeniem, iż nie jesteś w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku utrzymania dla siebie
i rodziny lub ich poniesienie narazi Cię na taki uszczerbek.
VI. Rozwiązanie małżeństwa z winą czy bez winy ?
Orzeczenie rozwodu z winy jednego z małżonków niesie za sobą zarówno duże korzyści jak i ryzyka. Niestety, ale dążąc do rozwiązania małżeństwa z winy współmałżonka musisz liczyć się z tym, że postępowanie może trwać długimi latami co będzie związane ze wzmożonym stresem i wyciąganiem przez współmałżonka nieprzyjemnych, często bardzo intymnych historii na sali sądowej. Nierzadko w sprawę zamieszani są najbliżsi i cierpią na tym małoletnie dzieci. Tym niemniej często strony podchodzą do sprawy rozwodowej bardzo ambicjonalnie z poczuciem sprawiedliwości i decydują się na batalię sądową. Orzeczenie rozwodu z winy jednego z małżonków może wiązać się często z niewspółmiernymi korzyściami, które przekładają się na możliwość uzyskania bezterminowej renty alimentacyjnej od byłego męża na własne utrzymanie. Co ważne przy orzeczeniu rozwodu z winy współmałżonka nie musisz wykazywać niedostatku, co niezbędne jest przy dochodzeniu alimentów przy orzeczeniu rozwodu bez winy.
Jeśli jednak strony pozostają we względnie poprawnych relacjach rozwód bez orzekania o winie jest rekomendowanym sposobem rozwiązania małżeństwa z uwagi na jego szybkość (często wystarczy tylko jedno posiedzenie sądu) i niską opłatę sądową. Ma to również korzystny wydźwięk ze względu na konieczność dalszego wspólnego wychowywania dzieci.
Podsumowując rozwiązanie małżeństwa poprzez rozwód, niezależnie czy odbywa się ono z orzeczeniem winy, jest przeżyciem mocno emocjonalnym dla obu stron. Wzmożony stres, którym okraszone jest postępowanie sprawia, iż strony często tracą możliwość obiektywnej oceny sytuacji. Pomoc profesjonalnego pełnomocnika, który służy wsparciem merytorycznym może okazać się nieoceniona.